زینب الگوی ایستادگی

❓سؤال❓
در مورد جهات الگو بودنِ حضرت زینب برای زنان مسلمان شرح بفرمایید.

✍ حضرت زینب، دختر حضرت علی و حضرت فاطمه، از بانوان بزرگ اسلام، دارای فضائل اخلاقی به عنوان یک الگوی مفصل برای زنان مسلمان شناخته می‌شود.

از جمله خصایل او:

ایمان راستین، عشق به نماز و عبادت، پیروی از امام و پیشوای دینی، رسیدن به مقام رضا و تسلیم و فهم و درک مسائل سیاسی و اجتماعی است.

امام سجاد درباره ایشان می‌گوید:
تو ناخوانده دانایی و نیاموخته خردمندی.[۱]

در میان مشخصه‌های ممتاز حضرت زینب چند شاخصهٔ برتر است. از جمله:

✅ صبر و تحمل

شهید مطهری می نویسد:
«در حماسهٔ حسینی آن کسی که بیش از همه درس تحمل و بردباری را آموخت و بیش از همه این پرتو حسینی بر روح مقدس او تابید، خواهر بزرگوارش زینب بود.»[۲]

✅ عشق به نماز

زینب حتی در اوج اندوهش، که بعد از شهادت سالار شهیدان و یاران با وفایش نمودار شد، راز و نیاز با خدای متعال را ترک نکرد و نماز شبش که مستحب بود، فراموش نشد.
گویا از ارتباط با خالق یکتا روح رنج دیده‌اش تسکین می‌یافت.
زینب کبری در قلهٔ بلند ایمان ایستاده بود. شاهد این مدعا صلابت و ایستادگی در برابر مصیبت‌های بزرگ کربلا است که کوه‌ها را از پای درمی‌آورد.
در کتاب ریاحین الشریعه آمده است: شب زنده‌داری زینب در تمام عمرش ترک نشد. حتی شب یازدهم محرم.[۳]

✅ مقام تسلیم و رضا

ایشان عقیله بنی هاشم و صاحب مقام رضا و تسلیم است.[۴]

بعد از آن همه اتفاقات ناگوار حادثه کربلا، وقتی وارد مجلس ابن زیاد ملعون وارد، ابن زیاد گفت:
دیدید چگونه خدا شما را خوار و ذلیل کرد.
این جمله را فرمود:
«مَا رَأَیْتُ إِلَّا جَمِیلًا؛ من چیزی جز شکوه و زیبایی نمی‌بینم.»[۵]

✅ دانش حضرت زینب

زینب دارای دانش فراوان بود؛ علم را از خاندان وحی، یعنی امام علی، فاطمه و حسنین آموخته بود.
احاطه علمی به قرآن داشت و برای بانوان کلاس درس تفسیر برگزار می‌کرد.[۶]

✅ فهم سیاسی و اجتماعی

پس از شهادت امام حسين، حضرت زینب در مجلس عبيداللّه‌بن زياد در كوفه و دربار يزيد در دمشق، خطابه‌هاى بليغى ايراد كرد و به ماهيت قيام امام حسين، افشاى حكومت فاسد يزيد و نيرنگ كوفيان پرداخت.[۷]
هنگامی که ابن زیاد به او گفت:
خدا را سپاس که شما را رسوا نمود.

آن حضرت مثل ساعقه بر او غرید و فرمود:
خداوند فاسقان و فاجران را رسوا می‌کند که آنها ما نیستیم.

شیخ مفید، جواب حضرت زینب به ابن زیاد را چنین نقل می‌کند:
سپاس خدای را که گرامی داشت ما را به پیامبر گرامی، حضرت محمد و ما را از پلیدی پاک گردانید، همانا خداوند فاسقان را رسوا می‌کند….[۸]

✅ اطاعت از پیشوای الهی

حضرت زینب با این که ازدواج کرده بود، در قیام امام حسین در مقابل ظلم یزید، همگام با آن حضرت بود. این میسر نمی‌شود، مگر آن که انسان بداند که پیروی از امام، وظیفه و مسئولیتی است که باید به آن عمل نمود.

این بیانگر آن است که حضرت در ادای وظیفه و مسئولیت هیچ تردیدی به خود راه نداده و دنبال بهانه نبود، تا از زیر بار مسئولیت شانه خالی کند‌.
با اطمینان مفصل به برادرش ملحق شد؛ چون می‌دانست قیام در برابر ستم، امر به معروف و نهی از منکر، تکلیف شرعی است.[۹]

منابع
۱. طبرسی، احمد، الإحتجاج، ج۲، ص ۳۰۵، مشهد، انتشارات مرتضی، ۱۴۰۳ ق.
۲. مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، ج۲، ص۲۲۵، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۷۵.
۳. محلاتی، ذبیح الله، ریاحین الشریعه، ج۳، ص۶۱، تهران، دار الکتب الاسلامیه.
۴. قمی، عباس، منتهی الآمال، قم، ج‏۲، ص۹۳۸، تهران، انتشارات دلیل، ۱۳۷۹ ش.
۵. مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار، ج‏۴۵، ص۱۱۶، بیروت، مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۴ق.
۶. سید نژاد، صادق، مجله دیدار آشنا، شماره ۲۵. ابن نما حلی، مثیر الاحزان، ص۸۶، قم، مدرسه الامام المهدی، ۱۴۰۶ق.
۷. دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ج۱،ص۷۲۵۴
۸. بحار الانوار، ج۴۵، ص۳۷۶.
۹. امین، محسن، اعیان الشیعه، بیروت: دارالتعارف للمطبوعات، ج۷، ص۱۳۷.