نماز ده شب ذی حجه مستند یا ضعیف

سید بن طاوس در اقبال الاعمال روایتی بر مستحب بودن نماز دو رکعتی در ده شب ماه ذی الحجه نقل میکند:

ذَكَرَهَا ابْنُ أُشْنَاسٍ فِي كِتَابِهِ فَقَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْحُسَيْنُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّلَّاجُ سَمِعْتُ طَاهِرَ بْنَ الْعَبَّاسِ يَقُولُ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ الْفَضْلِ الْكُوفِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ الْجَعْفَرِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ:

قَالَ لِي أَبِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ يَا بُنَيَّ لَا تَتْرُكَنَّ أَنْ تُصَلِّيَ كُلَّ لَيْلَةٍ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ مِنْ لَيَالِي عَشْرِ ذِي الْحِجَّةِ رَكْعَتَيْنِ تَقْرَأُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ فَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ مَرَّةً وَاحِدَةً وَ هَذِهِ الْآيَةَ وَ واعَدْنا مُوسى ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً وَ قالَ مُوسى لِأَخِيهِ هارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَ أَصْلِحْ وَ لا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ فَإِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ شَارَكْتَ الْحَاجَّ فِي ثَوَابِهِمْ وَ إِنْ لَمْ تَحُجَّ.[1]

امام صادق ^{سلام الله علیه} فرمود: پدرم محمد بن علی الباقر ^{سلام الله علیهما} به من فرمود:

پسرم دو رکعت نماز بین مغرب و عشاء را در هر شب از ده شب ماه ذی حجه هیچ وقت ترک نکن و خواندن این نماز اینگونه است:

در هر رکعت بعداز خواندن فاتحه الکتاب و سوره قل هو الله احد، این آیه را می خوانی :

واعَدْنا مُوسى ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً وَ قالَ مُوسى لِأَخِيهِ هارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَ أَصْلِحْ وَ لا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ

پس هر وقت این نماز را خواندی در ثواب حاجیان شریک خواهی شد هر چند به مکه نرفته باشی.

سند حدیث:

1. ابْنُ أُشْنَاسٍ در کتاب خود: نام وی حسن بن محمد بن اسماعیل بن اشناس است که امامی مذهب و ثقه میباشد.
2. از أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْحُسَيْنُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّلَّاجُ: کتب رجالی وی را از نظر مذهب مضطرب دانسته، اما در روایت ثقه میباشد؛[2] یعنی هر چند در دوازده امامی بودنش تردید هست اما در نقل روایت ثقه بود.
3. از طَاهِرَ بْنَ الْعَبَّاسِ: نرم افزار نور الدرایه وی را مجهول دانسته است؛ نمازی شاهرودی مینویسد: نام وی در کتابهای رجالی نیامده است؛[3] در کتابهای روایی معتبر نیز از وی روایتی نقل نشده است.
4. از مُحَمَّدَ بْنَ الْفَضْلِ الْكُوفِيَّ: نرم افزار نور الدرایه وی را مجهول دانسته است؛ نام وی در کتابهای رجالی نیامده است؛ در کتابهای روایی معتبر نیز از وی روایتی نقل نشده است.
5. الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ الْجَعْفَرِيَّ: نرم افزار نور الدرایه وی را مجهول دانسته است؛نمازی شاهرودی مینویسد: نام وی در کتابهای رجالی نیامده است؛[4]در زبده المقال نیز آمده است که وی مجهول است؛[5] در کتابهای روایی معتبر نیز از وی روایتی نقل نشده است.
6. از پدرش عَلِيٍّ الْجَعْفَرِيَّ: نرم افزار نور الدرایه وی را مجهول دانسته است؛ نام وی در کتابهای رجالی نیامده است؛ در کتابهای روایی معتبر نیز از وی روایتی نقل نشده است.

با این نگاه سند روایت ضعیف است و نمیتوان این نماز را به نیت مستحب بودن خواند، زیرا چهار نفر از راویان این روایت نه توثیق شده اند و نه غیر از این روایت از آنها روایتی دیگر نقل شده است و ظاهرا این چهار نفر فقط در سلسله سند این روایت آمدهاند.

بلی ممکن است برخی اجازه دهند که افراد این نماز را نه به نیت مستحبی و بلکه به قصد رجاء بخوانند یعنی به این امید که خدا او را در ثواب حاجیان شریک کند، اما نگویند امام باقر سلام الله علیه به فرزندش امام صادق سلام الله علیه این دستور را داده است.